S__463331344.jpg
สถาปัตย์ฯ ม.วงษ์ฯ บูรณาการการเรียนการสอนสู่การพัฒนาชุมชน
ออกแบบศาลาไม้ไผ่ และวางผังบริเวณศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ชุมชน ริมบึงพุดซา ตำบลพุดซา จังหวัดนครราชสีมา

 

 

 

9 สิงหาคม 2563

อาจารย์และนักศึกษา คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ออกแบบศาลาไม้ไผ่ และวางผังบริเวณศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ชุมชน ริมบึงพุดซา ร่วมสร้างกับวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ตำบลพุดซา ใน "โครงการจิตอาสาร่วมปลูกป่าไม้มีค่า พัฒนาเกษตรอินทรีย์" เพื่อเชื่อมโยงผลผลิตอาหารปลอดภัยสู่โรงพยาบาล โรงเรียน โรงแรม และร้านค้า โดยได้รับการสนับสนุนจาก บริษัทไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) เพื่อดำเนินกิจกรรมนำนักศึกษาร่วมพัฒนาชุมชนสู่ความมั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืน

การบริการทางวิชาการแก่สังคมเป็นหนึ่งในภารกิจหลักของมหาวิทยาลัย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์จึงให้บริการวิชาการแก่สังคม โดยอาศัยความถนัดและความเชี่ยวชาญในการออกแบบสถาปัตยกรรม การออกแบบวางผังบริเวณ การวางแผนปรับปรุงพื้นที่ เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมผู้ประกอบการและชุมชน โดยบูรณาการกับการเรียนการสอนในรายวิชาการวางผังบริเวณและการสำรวจ ซึ่งเป็นการเรียนการสอนในชั้นปีที่ 3 การให้บริการทางวิชาการนอกจากเป็นการทำประโยชน์ให้สังคมแล้วมหาวิทยาลัยยังได้เพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ของอาจารย์อันจะนำมาสู่การพัฒนาหลักสูตรมีการบูรณาการเพื่อประโยชน์ทางด้านการจัดการเรียนการสอนและการวิจัย สร้างเครือข่ายกับหน่วยงานภายนอก

คณะสถาปัตย์ ม.วงษ์ฯ นำทีมโดย อาจารย์ธีระเดช จีนจะโปะ และ อาจารย์บุศรา สำราญเริงจิตต์ ได้จัดโครงการบริการวิชาการแก่สังคม บูรณาการกับรายวิชาการวางผังบริเวณและการสำรวจ นำนักศึกษาชั้นปีที่ 3 และ 5 รวม 7 คน เข้าร่วมสำรวจพื้นที่ และประเมินความต้องการของชุมชน โดยการสำรวจครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2563 สอบถามจากคุณสงพงษ์ แสงศิริ ที่ปรึกษาเกษตรอินทรีย์ ซึ่งสรุปความต้องการคือ ให้เป็นพื้นที่การเรียนรู้การทำเกษตรอินทรีย์ของชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชน  โดยมีความต้องการของชุมชน คือ
        1) ต้องการให้เป็นพื้นที่ปลูกพืชเกษตรอินทรีย์ของชุมชน และกลุ่มเกษตรกร ทสม.
        2) ต้องการให้ดึงเอาพลังงานแสงอาทิตย์เข้ามาใช้ในโครงการ
        3) ต้องการให้เป็นพื้นที่แหล่งเรียนรู้เกษตรอินทรีย์อย่างยั่งยืนของชุมชนต่อไป
        4) ต้องการศาลาอเนกประสงค์ ไว้เป็นพื้นที่ชุมนุม ปรึกษาเรื่องเกษตรอินทรีย์ เก็บพืชผล และล้างผัก

การสำรวจเพื่อ ออกแบบครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2563 แบ่งนักศึกษาออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 คือนักศึกษาชั้นปีที่ 3 ออกแบบวางผังบริเวณศูนย์เกษตรอินทรีย์ชุมชนพุดซา โดยกลุ่มที่ 1 เริ่มจากการสำรวจเก็บข้อมูลความต้องการชาวบ้าน พร้อมกับลงสำรวจพื้นที่จริงเพื่อทำความเข้าใจสภาพแวดล้อม บริบทริมบึงพุดซา ซึ่งเป็นพื้นที่ไม่มีน้ำและไฟฟ้าเข้าถึง ทางเครือข่ายจึงเสนอเป็นการสูบน้ำด้วยระบบโซลาร์เซลล์ การวางผังบริเวณ ใช้แนวคิดป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่างเป็นหลักในการออกแบบ
การปลูกป่า 3 อย่าง แต่ให้ประโยชน์ 4 อย่าง ซึ่งได้ไม้ผล ไม้สร้างบ้าน และไม้ฟืนนั้น สามารถให้ประโยชน์ได้ถึง 4 อย่าง

"...การปลูกป่า 3 อย่าง แต่ให้ประโยชน์ 4 อย่าง ซึ่งได้ไม้ผล ไม้สร้างบ้าน และไม้ฟืนนั้น สามารถให้ประโยชน์ได้ถึง 4 อย่าง คือ นอกจากประโยชน์ในตัวเองตามชื่อแล้ว ยังสามารถให้ประโยชน์อันที่ 4 ซึ่งเป็นข้อสำคัญ คือ สามารถช่วยอนุรักษ์ดินและต้นน้ำลำธารด้วย..."

 

พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2523
ณ โรงแรมรินคำ อ.เมือง จ.เชียงใหม่

 

ประโยชน์ของป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง

 

1. พอกิน

คือ การปลูกต้นไม้ที่กินได้ รวมทั้งใช้เป็นยาสมุนไพร ไม้ในกลุ่มนี้ เช่น แค มะรุม ทุเรียน สะตอ ผักหวาน ฝาง แห้ม กล้วย ฟักข้าว ไม้ผลต่าง ๆ
 

2. พอใช้

คือ การปลูกต้นไม้ให้เป็นป่าไม้ สำหรับทำเครื่องใช้สอยในครัวเรือน อาทิ ทำฟืน เผาถ่าน ทำงานหัตถกรรม หรือทำน้ำยาซักล้าง ไม้ในกลุ่มนี้ เช่น มะคำดีควาย หวาย ไผ่ หมีเหม็น
 

3. พออยู่

คือ การปลูกต้นไม้ที่ใช้เนื้อไม้และไม้เชิงเศรษฐกิจให้เป็นป่า ไม้กลุ่มนี้เป็นไม้อายุยืนเพื่อใช้สร้างบ้าน ทำเครื่องเรือน ต้นไม้กลุ่มนี้ เช่น ตะเคียนทอง ยางนา สัก พะยูง พยอม
 

4. พอร่มเย็น

คือ ประโยชน์อย่างที่ 4  ที่เกิดจากการปลูกป่า 3 อย่าง จะช่วยฟื้นฟูระบบนิเวศดินและน้ำให้กลับมาอุดมสมบูรณ์ ร่มรื่น และฉ่ำเย็นขึ้นมา

ที่มา : https://www.ajourneyinspiredbytheking.org/th/knowledge/case-study-detail.php?id=21

กลุ่มที่ 2 ออกแบบศาลาอเนกประสงค์ จัดทำหุ่นจำลอง พร้อมการประมาณราคา นำโดย นายณัฐนันท์ เถื่อนกลาง นักศึกษาชั้นปีที่ 5 ออกแบบศาลาอเนกประสงค์ขนาดพื้นที่ 30 ตร.ม. ประกอบด้วยส่วนอบรมขนาดเล็ก และพื้นที่ล้างผักอินทรีย์ ออกแบบด้วยหลักการนำวัสดุธรรมชาติมาใช้ในการก่อสร้าง ด้วยงบประมาณที่เหมาะสมกับชุมชน จึงเลือกไม้ไผ่เป็นโครงสร้าง มุงหลังคาด้วยหญ้าคา ปูพื้นด้วยอิฐดินเผา เพื่อให้ช่าง ชาวบ้าน จิตอาสา นักศึกษา ร่วมกันสร้างได้โดยง่าย 

ผลงานการออกแบบวางผังสวนเกษตรอินทรีย์ริมบึงพุดซา และอาคารอเนกประสงค์ รวม 2 ผลงาน
โครงการบริการวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์นี้ นอกจากจะเป็นการบูรณาการความร่วมมือกับเครือข่ายและชุมชนพุดซาแล้ว ยังเป็นพื้นที่ที่ให้โอกาสนักศึกษาในการนำความรู้ที่มีในห้องเรียนออกมาพัฒนาชุมชน ซึ่งนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรมสู่ชุมชน มีพื้นที่ให้ชุมชนเสริมสร้างศักยภาพ ปรับวิถีจากเกษตรเคมี เป็นเกษตรอินทรีย์ อีกทั้งยังมีโอกาสส่งเสริมการท่องเที่ยว นำไปสู่การกระจายรายได้ในชุมชน 

Bussara

#ARCHVU2020

คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์

มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล

ชั้น 4 อาคารขวัญเงิน 

84 หมู่ 4

ถนนมิตรภาพ – หนองคาย

ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง

จังหวัดนครราชสีมา 30000

โทร : 044-009-711 (ต่อ 405)

TOP

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

  • ARCHVU_FB
  • Vimeo - ARVU
  • ARCHVU_IG

© 2020 Faculty of Architecture Vongchavalitkul University

  • ARCHVU_FB
  • Vimeo - Black Circle
  • ARCHVU_IG